โรคพิษสุนัขบ้า สาเหตุ อาการ

โรคพิษสุนัขบ้า สาเหตุ อาการ

   โรคพิษสุนัขบ้า หรือโรคกลัวน้ำ (Rabies, Hydrophobia) เป็นโรคที่ติดจากสัตว์สู่คน จัดเป็นโรคติดเชื้อไวรัสร้ายแรงที่ยังไม่มีทางรักษา ผู้ป่วยทุกรายที่แสดงอาการของโรคมากจะเสียชีวิตภายในเวลาไม่กี่วัน แต่โรคนี้สามารถป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าหลังจากถูกสัตว์ที่มีเชื้อพิษสุนัขบ้ากัดใหม่ๆ แต่ผู้ป่วยหลายรายมักจะถูกสุนัขกัดหรือข่วนแต่ไม่ได้รับการฉีดวัคซีนเพราะคิดว่าคงไม่เป็นอะไร สาเหตุของโรคพิษสุนัขบ้า สาเหตุของโรคพิษสุนัขบ้านั้น เกิดจากเชื้อไวรัสเรบีส์ (Rabies virus) ซึ่งอยู่ในน้ำลายของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม พบบ่อยในพวกสัตว์ตระกูลสุนัข แมว หนู ค้างคาว วัว ควาย กระรอก เป็นต้น สำหรับการติดเชื้อจากสัตว์สู่คน เชื้อพิษสุนัขบ้าจะเข้าสู่ร่างกายของมนุษย์ได้ทางบาดแผลบนผิวหนังที่ถูกสัตว์กัด ข่วน หรือผ่านทางรอยถลอกของแผลที่ถูกน้ำลายสัตว์ ทางเยื่อเมือกต่าง ๆ ได้แก่ เยื่อบุตา เยื่อบุจมูก เยื่อบุช่องปาก

   สำหรับระยะฟักตัวของโรคพิษสุนัขบ้าคือ 5 วัน ถึง 8 ปี หลังถูกสัตว์กัดจนกระทั่งเกิดอาการ แต่ส่วนใหญ่แล้วจะเกิดขึ้นในช่วง 20-90 วัน หลังจากได้รับเชื้อ อาการของโรคพิษสุนัขบ้า

สำหรับอาการของผู้ป่วยโรคพิษสุนัขบ้าจะแบ่งเป็น 3 ระยะด้วยกัน คือ

1. Prodrome (ระยะอาการนำของโรค) ผู้ป่วยจะมีอาการแตกต่างกันไป ไม่จำเพาะเจาะจง บางคนอาจมีไข้ต่ำๆ รู้สึกหนาวสั่น ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร เจ็บคอ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง กระสับกระส่าย วิตกกังวล นอนไม่หลับ แต่อาการที่บอกได้แน่ชัดคือ บริเวณบาดแผลที่ถูกสัตว์กัดอาจมีอาการปวดเสียว คัน ชา เย็น หรือปวดแสบปวดร้อน

2. Acute neurologic (ระยะปรากฏอาการทางระบบประสาท) มักจะเกิดขึ้นภายหลังระยะอาการนำของโรคประมาณ 2-10 วัน ในระยะนี้จะแบ่งอาการออกเป็น 3 แบบ ได้แก่ - อาการคลุ้มคลั่ง พบบ่อยที่สุด โดยเริ่มต้นผู้ป่วนอาจมีเพียงไข้ รู้สึกสับสน จนกระทั่งกลัวน้ำ กลัวลม น้ำลายไหล เหงื่อออกมาก ควบคุมตัวเองไม่ได้ สุดท้ายผู้ป่วยจะเกิดอาการซึม หมดสติ หยุดหายใจ และเสียชีวิตภายใน 7 วันหลังจากที่เริ่มแสดงอาการ - อาการอัมพาต เป็นอาการที่พบบ่อยรองลงมาจากอาการคุ้มคลั่ง ผู้ป่วยที่แสดงอาการนี้มักจะมีไข้ควบคู่ไปกับอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง อาจมีอาการกลัวน้ำและกลัวลมร่วมด้วย ผู้ป่วยกลุ่มนี้มักจะเสียชีวิตช้ากว่าแบบคลุ้มคลั่ง คือ เฉลี่ยประมาณ 13 วัน - อาการไม่ตรงต้นแบบ สมามารถพบได้ในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ถูกค้างคาวกัด อาการในระยะแรกปวดหัว กล้ามเนื้ออ่อนแรง แขนขาเป็นอัมพาต มีอาการชัก แต่มักไม่พบอาการกลัวน้ำ กลัวลม

3. Coma (ระยะไม่รู้สึกตัวหรือระยะสุดท้าย) ผู้ป่วยทุกรายเมื่อเข้าสู่อาการระยะสุดท้ายแล้ว จะมีอาการหมดสติและเสียชีวิตภายใน 1-3 วันหลังมีอาการไม่รู้สึกตัว